X
تبلیغات
تربت جام سیتی - رقص محلی تربت جام

گروه رقص محلی
این گروه با توجه به کارهایی که در سطح بین المللی به انجام رسانده‌اند، معروفیت بیشتری داشته‌اند . به حق می‌توان گفت که تربت جام بایستی وجه‌ی جهانی معرفی هنر خود را مدیون و وام‌دار این افراد باشد. معروف‌ترین و زبده‌ترین افراد در این زمینه عبارتند از: احمد معطر جامی، عثمان محرمی، فاروق کیانی، الله داد ضربی، عباس ندایی، نبی‌الله احمدی بنکدار و … . یادآوری می‌شود که شیوه‌ی کار استاد فاروق کیانی در بسیاری از کشورهای هم‌جوار مثل ترکمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، آذربایجان. پاکستان، افغانستان و … در دانشگاه‌های هنر و مراکز فرهنگی آسیا تدریس می‌شود. علاوه بر ایشان در سال‌های اخیر گروه‌های رقص آواز دیگری در منطقه تشکیل شده و یا از گروه‌های اولیه منشعب شده‌اند که با توجه به موفقیت‌هایی که در این زمینه به دست آورده‌اند، از شهرت و اعتبار قابل ملاحظه‌ای برخوردار شده‌اند که معرفی آنها را به فرصتی دیگر وامی‌گذاریم .
بایستی توجه داشت که آن چه از آن تحت عنوان رقص نامبرده می‌شود، حرکات مبتذل و هرزی که برخی از آن برای مجلس آرایی استفاده می‌کنند، نیست. این حرکات نوعی آیین و رسوم دینی و عرفانی و فرهنگی منطقه است که به منظورهای خاص دینی و اجتماعی و فرهنگی به مرحله ی اجرا در می‌آید. به عبارت دیگر بازی‌های نیایشی، آیینی و حماسی معرف چگونگی انجام کاره‌های روزانه، شکرگزاری و آموزش جوان‌مردی و گذشت و ایثار و… است.
آموزش و تعلیم ساکنین منطقه و معرفی آنها به سایر ایرانیان و جهانیان ایفای نقش نموده‌اند. این بازی‌ها بر اصول و معیارهایی استوار است که در عرض سالیانی طولانی همچنان بر مبنای خود مانده است. آنچه که امروزه درباله به صورت تفسیری بیان می‌شود در این بازی به حد اعلاء جلوه‌گر می‌شود.
به هرحال رقص محلی تربت جام یکی از پرمعنی‌ترین رقص‌های محلی موجود در سطح ایران است که حرکات موزون، هدایت رقص توسط یک نفر اول، یکنواختی و هماهنگی کامل، آغاز آرام و اوج گیری پایانی آن هر کدام معنی و مفهوم خاصی را به تماشاچیان تفهیم می‌کند و جلوه خاصی از فرهنگ این منطقه می‌باشد.
انجام حرکات چوب بازی که خود یادآور یک نوع جنگ تن به تن است، کلیه حرکات سنبلیک جنگ تن به تن را در خود دارد. اغلب رقص‌های محلی این منطقه به طور دسته‌جمعی انجام می‌شود. پوشیدن لباسهای ثابت و یک دست، شال مخصوص و شلوارهای گشادو سفید از ویژگی‌های رقص محلی تربت جام می‌باشد. یکنواختی و انجام حرکات سنبلیک در رقص آن هم به طور دسته جمعی برای این رقص اعتبار جهانی کسب کرده به طوری که در قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در مسابقاتی که در سطح جهانی در همین زمینه در کشور کانادا بر گزار شد، مقام اول جهانی را کسب کرده است.
نکته‌ی قابل توجهی که درباره‌ی موسیقی تربت جام همیشه از قلم افتاده است آن که برخی از اقوام و مهاجرین در این شهر به آن درجه از تمرکز رسیده‌اند که آوازها و نواهای خود را به عنوان نمونه‌ای از موسیقی جام و با تأثیر پذیری از روحیات این منطقه عرضه می‌کنند. از آن میان و از قابل توجه‌ترین این گروه‌‌های مهاجر می‌توان به ترکمن‌ها اشاره نمود.نکته ی قابل توجه‌ دیگر آن که این اقوام معمولاً از سازهایی بهره می گیرند که قبلاً در منطقه ی تربت جام اصلاً رواج نداشته است. از این نظر نیز ترکمن‌ها در مقام بالاتری از سایر افراد قرار دارند. به طوری که این افراد عمدتاً از کمانچه استفاده می‌کنند که در تربت جام قبل از ورود این افراد به هیچ عنوان رواج نداشته است. یکی از چیره دست ترین هنرمندان در میان ترکمن‌های ساکن در تربت جام، استاد خان مراد مرادلی است که در برخی از متون جدید موسیقی نیز از او به نیکی یاد شده است. وی علاوه بر تار، دستی بر شعر و ادبیات دارد که کارهای هنری او را رنگ و جلای کاملاً علمی می‌دهد.
نکته‌ی دیگری که بایستی به آن اشاره نمود آن که بسیاری از متولیان هنر در این خطه از هنرمندان و نوازندگان تربت جامی عمدتاً استفاده‌ی ابزاری نمودند و هر جا برنامه و مراسمی بود از آنها به خوبی برای معرفی خود بهره بردند و در عوض در پنهان و ظاهر بر تخریب آنها همت گماشتند.
خالی از لطف نیست که اشاره کنیم وقتی فاروق کیانی در فستیوال رقص‌های فولکریک جهان در تورنتوی کانادا به روی صحنه رفت و به همراه گروهش اقدام به اجرای آیین‌های نمایشی این منطقه نمود، بزرگان موسیقی و رقص جهان که در دانشگاه‌های متعدد اروپایی و آمریکایی صاحب کرسی هستند، تمام مدت انگشت بر دهان نتوانستند بر جای خود بنشینند و ایستاده ناظر این بازی‌ها بودند.در همین فستیوال محققین و خبرنگاران به مدرسین بالح جهان توصیه کردند از این مخازن علم و هنر بهره برداری کنند. اما ما در این باره چه کرده‌ایم؟! بیاییم اگر نه بیش از بیگانگان، حداقل به اندازه‌ی آنها به این عزیزان توجه کنیم.
این گلایه را نه از جهت تخریب مسئولین بلکه صرفاً برای هشدار عرضه داشتیم، باشد که این گلایه باعث شود که عده‌ای به فکر فرو رفته و حداقل اگر امکان تحصیلات دانشگاهی و آکادمیک برای آنها میسر نیست. اقدام به تأسیس مرکزی نمایند که گروهی از جوانان مستعد منطقه در خدمت این اساتید و نوابغ روزگار امکان تلمذ پیدا نموده، تا با حذف این بزرگان از صحنه‌ی خاک،ساز، آواز و بازی‌های محلی تربت جام به خاک سپرده نشود.

+ نوشته شده در جمعه سیزدهم فروردین 1389ساعت 19:57 توسط |